İsrail Ülke Toplantısı, Tel Aviv Ticaret Müşaviri Ahmet Mahir YENER’in anlatımı ve sunumuyla Webinar-Zoom uygulaması üzerinden online olarak 02 Temmuz 2020 tarihinde saat 14:00’de 120 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
Toplantıya katılanlar, aşağıdaki konularda bilgi sahibi olma imkanına kavuşmuşlardır:
İsrail’e ilişkin ekonomik ve istatistiki veriler, İsrail ülke bilgileri, İsrail pazarının durumu ve yapısı, İsrail’in sosyal, kültürel ekonomik ve dış ticaret yapısı, ekonomik göstergeleri, üretim, sektör ve istihdam bilgileri, özellikle savunma sanayi, ilaç sektörlerinin gelişmiş olması, ABD, Çin, Rusya Federasyonu, Almanya, İtalya, Japonya, İngiltere, Belçika, Hindistan ile ilişkileri, vergi oranları, yabancı çalışanların genel durumu, İsrail’in ülke ürün ve sektör bazında ihracat, ithalat verileri ve yapısı, Türkiye - İsrail ikili ekonomik, sosyal ve dış ticaret ilişkileri, iyi ilişkilerin, ticarete etkisi, ülkelerarası ticaret hacmi, Türkiye - İsrail işbirliği olanakları, ihracatımızda ve ithalatımızda önemli ve potansiyel ürünler, Otomotiv Ana ve Yan Sanayi, Elektrikli Makineler ve Kablolar, Elektronik, Mobilya, Demir Çelik, Beyaz Eşya, Hazır Giyim, İnşaat Malzemeleri, Ayakkabılar, İş ve Maden Makineleri, Altın Mücevherat, pazardaki fırsatlar (STA, Lojistik avantajlar, kalite-fiyat avantajıyla Türk Malı imajı, kültürel ve coğrafi yakınlık), İsrail-Filistin siyasi gerginliğinin ticaretimize etkisi, pazarda rakip ülkeler, ABD, Çin, Rusya Federasyonu, Almanya, İtalya, Japonya, İngiltere, Belçika, Hindistan, İsrail ile ticaret nasıl yapılır? Tüketim alışkanlıkları, dağıtım kanalları, tedarik zincirleri, yurt dışı müteahhitlik sektöründe, sağlık turizmindeki ve film, yüksek teknoloji ve yaşam bilimler sektörlerindeki fırsatlar, ülkede gerçekleşen fuarlar, fuar öncesinde ve sonrasında nelere dikkat edilmelidir? İhracatımızın arttırılması için öneriler, pazara giriş stratejileri ve zorlukları, İsrail’de iş yapma, iş kültürü, şirket kurma prosedürleri, iş yapmanın yüksek maliyeti ve zorlukları, yatırım olanakları, teşvikleri, yatırım yapılabilecek sektörler, eyaletler, distribütör ve acentelerle çalışmanın avantajları, Covid-19 salgını ile ülke sosyal hayatında ve ekonomide gerçekleşen değişimler, lojistik ve gümrük işlemlerinde sağlanan kolaylıklar, hava kargo maliyetinin fazlalığı, gümrük mevzuatı ve uygulamaları, ihracat prosedürleri, ithalat mevzuatı, ithalatı serbest ürünler, ithalatı düzenlenmiş ürünler, ithalatı yasaklanmış ürünler, İsrail’e yapılacak ithalatta aranan belgeler, işlenmiş gıda ürünleri ithalatı, tarifeler ve diğer vergiler, genel olarak gümrük vergileri, tarife dışı engeller, antidamping, korunma önlemleri ve telafi edici vergiler, referans fiyat uygulamaları, ithalat lisansı, ürün standartları ile ilgili uygulamalar, etiketleme, markalama, paket ve ambalajlama, ticarette uygulanan standartlar, İsrail için sosyal ve ekonomik öngörüler, İsrail ile iş yapma kültürü, gıda sektörünün durumu, Covid-19 salgınının İsrail, Orta Doğu Ülkelerindeki etkisi, İsrail pazarı için SWOT analizi, pazarda karşılaşılabilecek problemler, Türkiye-İsrail Serbest Ticaret Anlaşması, Orta Doğu ülkelerinin genel durumu.
İsrail ekonomisinin en büyük problemlerinden biri yüksek kamu borcu ve ülke dış borcudur. Bütçe açığının 2020-21 sırasında Korona Krizi nedeniyle daha da artacağı ve GSYİH’nin ortalama %10’u civarında gerçekleşeceği beklenmektedir. Korona krizi nedeniyle ekonominin 2020’de %4 küçüleceği öngörülüyor. USDNIS kuru son üç yıldır 3,60 civarında seyretmektedir. Kişi başına düşün milli gelir satın alma gücü paritesine göre 40 bin dolar civarındadır. İsrail ekonomisi için en büyük risklerden biri sık gerçekleşen genel seçimler ve yenilenen hükümetlerdir. Mevcut durumda koalisyon hükümeti olup mecliste güçlü bir muhalefet çoğunluğu bulunmaktadır. Ayrıca başbakan Netanyahu hakkında yürütülmekte olan yolsuzluk soruşturması da ciddi bir sorun olarak masada durmaktadır. İsrail ekonomisinin en gelişmiş sektörleri; elmas işlemeciliği, bilişim, savunma sanayi, ilaç, sağlık turizmi ve din turizmidir. GSYİH’nin ana sektörlere göre payları 2017 verilerine göre şu şekildedir: Tarım %2,4 sanayi %26,5 hizmetler %69,5. GSYİH’nin tüketim yöntemine ve 2017 verilerine göre yapısı şu şekildedir: hane halkı tüketimi %55,1 kamu harcamaları %22,8 yatırım harcamaları %20,8.
İsrail genel olarak mal ticaretinde açık veren, hizmetler kısmında ise fazla veren bir ülkedir. Savunma sanayi, elmas işlemeciliği ve IT sektörü önemli ihraç kalemleridir. İsrail hizmet gelirlerinde özellikle IT, sağlık turizmi ve din turizmi sektörlerinde fazla vermektedir. Cari denge dış ticaret açığına rağmen fazla vermektedir. İsrail’in dış ticaret hacmi son 20 yılda iki kattan fazla artmış, yaklaşık 2001’de 62 milyar dolar olan hacim 2019’da 134 milyar dolara yükselmiştir. İsrail dış ticaretinin çok büyük kısmını ABD ve AB ülkeleri ile yapmaktadır.
İsrail’in genel anlamda imalat sanayi güçlü olmamakla birlikte savunma sanayi, ilaç gibi yüksek teknolojik ürünlerde ihracat kapasitesi yüksek bir ülkedir. Yukarıdaki grafikten de görüleceği üzere İsrail’in ihraç ürünleri katma değeri yüksek ürünlerden oluşmaktadır. İthalat İsrail büyük oranda ithalata bağımlı bir ülkedir. Bunun en büyük nedeni ölçek sorunu ve hammadde kaynaklarının olmamasıdır. Bu bakımdan genel tüketiminin büyük kısmını ithal etmek zorunda kalmaktadır. Savunma sanayinde de önemli bir ithalatçıdır.
İsrail yurtdışı yatırım alan bir ülkedir. IT sektöründe Silikon Vadisinin önemli şirketlerinin İsrail’de yatırımları bulunmaktadır. Ayrıca ilaç sektöründe de yurt dışı yatırım almaktadır.
İsrail ülkemizin dış ticaret fazlası verdiği çok az ülkeden biridir. Son üç yılda ihracatımız ithalatımızın iki katında fazladır. Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacmi son 20 yılda 5 kat artmış olup, istikrarlı bir şekilde artmaya da devam etmektedir.
Sunum sonunda Tel Aviv Ticaret Müşaviri Ahmet Mahir YENER katılımcıların sorularını yanıtlamıştır.